ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԱԲՈՎՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ

Մարինե Կառլենի Մարության
19.02.2016

Մանկ. գիտ. թեկ., դոցենտ

 

marutyanmarine41@aspu.am

Մանկավարժական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ/Հատուկ մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոն

Կրթություն

2002-2007թ. Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի հատուկ
մանկավարժության ամբիոնի հայցորդ
1995-2000թ. Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի
Նախադպրոցական, սկզբնական և հատուկ մանկավարժության
ֆակուլտետի ուսանող

Գիտական աստիճան

2010 թ. շնորհվել է մանկավարժական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան,
ատենախոսական թեզը՝ «Թույլ տեսնող երեխաների տեսողական ընկալման
զարգացումը խաղի ժամանակ», 020 խորհուրդ

Գիտական կոչում

2012 թ. շնորհվել է դոցենտի գիտական կոչում մանկավարժություն մասնագիտությամբ

Աշխատանքային փորձ

2020 թ. Մարզերում երեխայի և ընտանիքի զարգացման ծրագիր, հատուկ մանկավարժների (տիֆլոմանկավարժների) վերապատրաստող-փորձագետ, Վոլդ Վիժն ինթերնեշնլ, ՄԲԿ Հայստանյան մասնճյուղ
2020 թ. «Ուսուցիչների ներառող դասավանդման վերապատրաստման կարողությունների զարգացման» ծրագրի վերապատրաստող, մենթոր
2019 թ.«Ներառող կրթություն ազգայի ասոցացիա», հոգաբարձուների խորհրդի անդամ
2018 թ. առ այսօր թիվ 9 պոլիկլինիկայի վերականգնողական կենտրոնի լոգոպեդ
2018 թ. «Երևանի հանրակրթական դպրոցների համընդհանուր ներառական կրթության անցում» ծրագրի փորձագետ
2017-2018թթ. ԱՄՆ Միննեսոտայի համալսարանի, ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի և Խ.Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կողմից իրականցվող «Ներառական կրթության բարեփոխումները» ծրագրի աշխատանքային խմբի անդամ
2016-2018 թթ. ԱՄՆ Միննեսոտայի համալսարանի, ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի և Խ. Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կողմից իրականցվող «Ներառական կրթության ոլորտում աշխատող ներկա և ապագա մասնագետների կարողությունների ուժեղացում» փորձագետ, վերապատրաստող
2011թ.-2017թ. մայիսի 5-ը ՀՊՄՀ-ի հատուկ կրթության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ ուսումնական գծով
2016 թվականից մինչ այսօր Պերկինս կույրերի միջազգային դպրոցի «Վերապատրաստողների վերապատրաստում» ծրագրի ուսուցիչների վերապատրաստող /National Teacher Trainer/
2013թ. –2015թ. «Կորցրած հմտությունների վերականգնում», «Բաց աչքերով» ծրագրերի շրջանակներում տարածական կողմնորոշման հրահանգիչ, Հանգրվան առողջապահական մշակութային ՀԿ-ի անդամ
2014 թ. – Տավուշի մարզի միջին մասնագիտական դպրոցների և քոլեջների ուսուցիչների վերապատրաստող, Հույսի կամուրջ ՀԿ
2004 թվականից առ այսօր ՀՊՄՀ-ի հատուկ կրթության ֆակուլտետի հատուկ մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնում՝ դասախոս
2001-2008 թ.թ. 198 ներառական կրթություն իրականացնող մանկապարտեզ՝ լոգոպեդ, հատուկ մանկավարժ
2001-2002 թ. Վոլդ Վիժն Միջազգային կազմակերպություն «Ներառական կրթության» ծրագրի լոգոպեդ
2000-2001թ.թ. թիվ 166 միջնակարգ դպրոցում որպես լոգոպեդ
2000-2002 թ.թ. Լսողության խանգարում ունեցող երեխաների հատուկ դպրոցում որպես դաստիարակ

Կարդացվող դասընթացներ

Բակալավրիատ
‹‹Տեսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների հոգեբանություն››, ‹‹Տեսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների տեսողական ընկալման զարգացման մեթոդիկա››, ‹‹Ներառական կրթություն›› , ‹‹Տիֆլոհոգեբանություն››
Մագիստրատուրա
‹‹Տեսողության խանգարումներ ունեցող անձանց մասնագիտական կողմնորոշման հիմնախնդիրը››, ‹‹Ներառական կրթություն›› , Դասընթաց ուսանողի ընտրությամբ

Գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը
Տեսողության խանգարումներ ունեցող անձանց ներառման, սոցիալիզացիայի, հարմարման հիմնախնդիրը, չտեսնողների և բազմակի խանգարումներ ունեցող անձանց կրթության հիմնահարցեր, կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների ներառական կրթության հիմնահարցերը

Վերապատրաստումներ
2001 թ. « Ժեստերի լեզվի ուսուցում», Երևան /վկայական/
2001թ. Семинары для воспитателей, психологов и специальных воспитателей дошкольных
учреждений с интегративным обучением, Ереван /վկայական/
2002 թ. Интеграция детей с нарушениями развития, Москва /վկայական/
2005 թ. «Լիարժեք կյանք» խորագրով երեխաների իրավունքների վերաբերյալ մեկամսյա
դասընթաց, Երևան /վկայական/
2007 թ. « Երեխայի հոգեկան առողջության առկա խնդիրները», Երևան
2011 թ. Տարածական կողմնորոշման հրահանգիչ, Լեհաստան
2012 թ. «Ներառական կրթություն՝ տեսություն, պրակտիկա և կառավարում», Երևան
/վկայական/
2012-2013թ. «Blind,Multiple Disabilities and Deafblind » Perkins International Program,
Երևան /վկայական/
2013թ.«Տարածքային կողմնորոշման ինստրուկտոր I կարգ», Լեհաստան /վկայական/
2013 թ. «Բուհական մանկավարժության ժամանակակից հիմնախնդիրները»
միջբուհական գիտաժողով, զեկույց /վկայական/
2014 թ. «Development of Occupational Therapy Profession in Armenia and Georgia», Երևան
/վկայական/
2015թ.<<Ներառական կրթություն. Ժամանակակից խնդիրներն ու մարտահրավերները>>
Միջազգային գիտագործնական գիտաժողով, Երևան /վկայական/
2015թ.<<Տեսողության և բազմակի խանգարումներ ունեցող երեխաների կրթություն>>,
Երևան /վկայական/
2015 թ.<<Summer Institute>>«Blind,Multiple Disabilities and Deafblind », United States.
/certificate/
2015թ.Տեսողության խանգարում ունեցող անձանց կրթության հիմնահարցերը
<<Երիտասարդների փոխանակման ծրագիր>>, Վրաստան
2015 թ.<<Познание раннего вмешательства, реабилитации зрения и ориентации в пространстве>>,
Լեհաստան /վկայական/
2015 թ «Ուսուցչի իմ փիլիսոփայությունը. Կրթելու և ուսուցանելու 4 սկզբունքները» Ջորջ
Վաշինգտոնի համալսարանի պրոֆեսոր, դոկտոր Մայքլ Քասելբերի, Երևան
2016 թ.Երիտասարդ գիտնականների միջազգային, ամառային դպրոց «Կրթության
ժամանակակից հիմնախնդիրները» /վկայական/
2016 թ. Տեսողության խանգարում ունեցող երեխաների վաղ ախտորոշում, տարածական
կողմոնրոշում, Լեհաստան /վկայական/
2017 թ. Study Tour on Inclusive Education , Minnesota, Minneapolis, United States. /certificate/
2017 թ. 9th ICEVI International Council for Education and Rehabilitation of People with Visual
Impairment, European Conference , 2-7 July, Bruges, Belgium /certificate/
2017 թ. Ինստիտուցիոնալիզացիայից դեպի ներառում, 17 նոյեմբեր, Երևան
2018 թ. Study Tour on Inclusive Education , Minnesota, Minneapolis, United States.
2018թ.«Ներառական կրթությունը թանգարաններում.թանգարան առանց
խոչընդոտների» /վկայական/
2018 թ.Promotion and Protection of human rights in Armenia, 12 –hour Workshop How ti
became a bookworm- Using book to promote language and literacy for all /certificate/
2018թ.Association Montessori Internationale, Birth to Three Assistants Course / 60 contact
hours/ / certificate no: AM/Y/AIAC9
2018թ. Զարգացման բարդ խանգարում՝ պոտենցիալ և հնարավորություններ- 6 ժամ, Մարդու իրավունքների և պաշտպանության ծրագիր, / վկայական/
2018 Education of Learners with Miltiple disabilities and Sensory Loss- Foundations Level (70 hours )
2019թ. Հունիսի 25-հուլիսի 5 Education of Learners with Miltiple disabilities and Sensory Loss- Academy-Advaced Level (70 hours )
2019 թ. Независимость 2019.Тренинг по сенсорной интеграции для специальных педагогов. Фонд АриАри, Польша
2019 թ. «Ուսուցիչների՝ ներառող դասավանդման կարողությունների զարգացման ծրագիր» Երևան քաղաքի հանրակրթական դպրոցների ուսուցիչների և ուսուցչի օգնականների՝ ներառող դասավանդման հմտությունների շարունակական զարգացման ծրագրում որպես վերապատրաստող-մենթոր, Teach For Armenia
2019 թ.« Ուսուցիչների՝ ներառող դասավանդման վերապատրաստման և մենթորական կարողությունների զարգացման» ծրագրի շրջանակներում Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայստանի և «Դասավանդի՛ր, Հայաստան» կրթական հիմնադրամի համագործակցությամբ միջազգային փորձագետ Ստեֆանիյա Ալիշաուսկիենեի կողմից իրականացված վերապատրաստում

Հրատարակումներ
1. Марутян М.К.,К проблеме изучения зрительного восприятия у слабовидящих.// Հատուկ մանկավարժություն և հոգեբանություն, գիտամեթոդական հոգվածների ժողովածու, Երևան 2004, N 3, էջ 137-140.
2. Марутян М.К., Игры в системе развития зрительного восприятия у детей с нарушенивм зрения // Հատուկ մանկավարժություն և հոգեբանություն, գիտամեթոդական հոգվածների ժողովածու, Երևան 2005, N 4, էջ 159-162.
3. Մարության Մ.Կ, Թույլ տեսնող երեխաների տեսողական ընկալման հետազոտման մեթոդիկա // Մանկավարժական միտք, Երևան 2006, N 1-2, էջ 56-62
4. Մարութան Մ.Կ., 1-4 դասարանի տեսողության խանգարումով երեխաների տեսղական ընկալման զարգացման օրինակելի ծրագրի բովանդակությունը /Հատուկ մանկավարժություն և հոգեբանություն, գիտամեթոդական հոգվածների ժողովածու, Երևան 2006, N 5, էջ 181-189.
5. Մարության Մ.Կ., Թույլ տեսնող երեխաների տեսողական ընկալման զարգացմանն ուղղված հարցերին ուսուցիչների իրազեկության սոցիալական հետազոտություն // Կանթեղ գիտական հոդվածների ժողովածու , Երևան 2007, N 1(30), էջ 247-250.
6. Մարության Մ.Կ., Տեսողության խանգարումով երեխաների գույնի տեսողական ընկալման հնարավորությունների ուսումնասիրում // Հատուկ մանկավարժություն և հոգեբանություն, գիտամեթոդական հոգվածների ժողովածու, Երևան 2007, N 6, էջ 42-46
7. Մարության Մ.Կ., Թույլ տեսնող երեխաների տեսողական ընկալման զարգացման ժամանակակից մոտեցումները/ Հատուկ մանկավարժություն և հոգեբանություն, գիտամեթոդական հոգվածների ժողովածու, Երևան 2008, N 7, էջ 28-32.
8. Մարության Մ.Կ., Տեսողության խանգարումով երեխաների տեսողական ընկալման զարգացմանը ուղղված աշխատանքների դրվածքի վերլուծությունը դպրոցներում/ Երեխաների զարգացման մակարդակի գնահատման մեթոդիկա, Գնահատման կենտրոն, Մեթոդական ձեռնարկ, Երևան 2008, էջ 25-33.
9. Մարության Մ.Կ.,Թույլ տեսնող երեխաների երկրաչափական պատկերների տեսողական ընկալման զարգացման մակարդակի փորձարարական հետազոտության արդյունքները , Հատուկ մանկավարժություն և հոգեբանություն, գիտամեթոդական հոդվածների –ողովածու, Երևան, N 8, էջ 65-68.
10. Մարության Մ.Կ., Թույլ տեսնող երեխաների տեսողական ընկալման զարգացման միջոցները և մեթոդները, Ժողովածու պրոֆեսորադասախոսակ անանձնակազմի, ասպիրանտների հայցորդների և գիտաշխատողների 54-րդ գիտաժողովի նյութեր, I ՊՐԱԿ,Երևան 2010, էջ 145-147:
11. Մարության Մ.Կ., 1-4-րդ դասարանների թույլ տեսնող դպրոցականների թվերի տեսողական ընկալման զարգացման մակարդակի ուսումնասիրում Հատուկ կրթություն գիտամեթոդական տեղեկատու, N 3, Երևան2011, էջ 59-66
12. Մարության Մ.Կ., Թույլ տեսնող երեխաների տեսողական ընկալման զարգացմանը նպաստող խաղերի, խաղային վարժությունների, հանձնարարությունների բնութագիրը Գորիսի պետական համալսարանի միջազգային II գիտաժողովի աշխանանքների ժողովածու, Գորիս2011, էջ 685-689
13. Մարության Մ.Կ., Տիֆլոհոգեբանություն, Առարկայի ծրագիր Զանգակ-97, Երևան 2011-48 էջ
14. Մարության Մ.Կ., Թույլ տեսնող երեխաների տեսողական ընկալման զարգացման հատուկ խաղեր, խաղային վարժություններ և հանձնարարություններ Ուսումնամեթոդական ձեռնարկ, Զանգակ-97, Երևան 2012- 40 էջ
15. Հատուկ կրթության հանրագիտարան / Ռ. Ն. Ազարյանի խմբագրությամբ, Երևան, համահեղինակ, 2012
16. Մարության Մ.Կ.., Անտոնյան Գ.Հ. Թույլ տեսոնող երեխաների տեսողոկան ընկալման
Զարգացման մոտեցումները ֆիզիկական կուլտուրայի պարապմունքների ընթացքում, Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի Հանրապետական 39-րդ գիտամեթոդական կոնֆերանս, Երևան 2012, էջ16-20:
17. Ռ.Ն.Ազարյան, Մ.Կ.Մարության Թույլ տեսնող երեխաների տեսողական ընկալման զարգացումը, Մենագրություն,Երևան 2013, 143 էջ:
18. Տեսողության խանգարումներ ունեցող ուսանողների հիմնախնդիրները բարձրագույն կրթության համակարգում- Բանբեր 2(31),Երևանի Վ.Բրուսավի անվան պետական մանկավարժական համալսարան ,,Լինգվա ,, հրատարակչություն, Երևան 2014, էջ 260-269:
19. Մարության Մ.Կ., Թույլ տեսնող կրտսեր դպրոցականների տեսողական ընկալման զարգացման մակարդակի ուսումնասիրում, Հատուկ կրթության հիմախնդիրներ գիտամեթոդական հանդես, N1, Երևան 2014, էջ 134-153:
20. Ռ.Ն.Ազարյան., Մ.Կ.Մարության ,Տեսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների դասակարգման հիմնախնդիրը, Հատուկ կրթության հիմախնդիրներ գիտամեթոդական հանդես, N2, Երևան 2014, էջ 20-28:
21. Մարության Մ.Կ, Ասատրյան Ս.Ա. Տիֆլոտեխնիկայի կիրառման հիմնախնդիրը ներառական կրթության համակարգում, Հատուկ կրթության հիմախնդիրներ գիտամեթոդական հանդես, N3, Երևան 2015, էջ 68-73:
22. Մարության Մ.Կ, Ասատրյան Ս.Ա. Ներառական կրթության հիմնախնդիրը ՀՀ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում, <<Ներառականկրթություն. Ժամանակակից խնդիրներն ու մարտահրավերները>> միջազգային գիտագործնական գիտաժողովի հոդվածների ժողովածու>>, Երևան 2015 էջ 67-71:
23. ՄարությանՄ.Կ, <<Ֆիզիկական կուլտուրա>> առարկայի դասավանդման հիմնախնդիրները ներառական կրթության համակարգում, Сборник научных трудов XIX международного конгресса ,,Олимпиский спорт и спорт для всех”, 6-9 октября, Ереван, 2015, էջ 145-148:
24. ՄարությանՄ.Կ.,Տեսողության խանգարում ունեցող անձանց մասնագիտական կրթության կատարելագործման ուղիներ, <<Կրթության ժամանակակից հիմնախնդիրներ>> Երիտասարդական գիտնականների ամառային դպրոցի մասնակիցների հեղինակայի նախագծերի ժողովածու, <<Մանկավարժ>>հրատարակչություն, 2016թ, 75-79 էջ:
25. Մարության Մ.Կ, Հովսեփյան Ն., Ներառական կրթության դերն ու նշանակությունը մտավոր հետամնացություն ունեցող երեխաների ընդհանուր զարգացման գործընթացում, Հատուկ կրթության հիմնախնդիրները, Գիտամեթոդական հանդես, N4, Երևան2016, 94-102 էջ
26. Մարության Մ.Կ, Գուլքանյան Տ., Թույլ տեսնող երեխաների դպրոցի ուսուցման նախապատրաստման վերաբերյալ դաստիարակների, ծնողների իրազեկվածության մակարդակի ուսումնասիրում, Մանկավարժական միտք, Զանգակ 2016, 414-418 էջ:
27. Марутян М. К., Мкртчян М. А. Анализ школьной программы учебных дисциплин в аспекте по формированию геометрических представлений у детей с нарушением зрения начальных классов // Личность, семья и общество: вопросы педагогики и психологии: сб. ст. по матер. LXIX междунар. науч.-практ. конф. – Новосибирск:СибАК,2016. http://elibrary.ru/item.asp?id=27158844
28. Азарян Р., Марутян М., Исследование уровня развития мелкой моторики у младших школьников с нарушениемзрения, Научно-методический журнал Дефектология, Москва2017,с.46-52 https://elibrary.ru/item.asp?id=28319400
29. T.Yu.Azatyan, L.E.Asoyan, M.K.Marutyan, Helping parents manage early childhood behavior problems, ПЕДАГОГIКА I СУЧАСНI АСПЕКТИ ФIЗИЧНОГО ВИХОВАНН, Збiрник наукових працхь, Краматирськ, ДДМА, 2017, с. 469-474.
30. Марутян М.К., Проблемы применения информационных технологий и тифлотехнических средств в системе образования в армении, Сборник статей Международной научно-практической конференции, Саратов 2017, с.323-327, https://elibrary.ru/item.asp?id=30248797
31. Հոգեֆիզիկական զարգացման խանգարումներ ունեցող երեխաների մանկավարժական աջակցություն, ուսումնամեթոդական ձեռնարկ հեղինակ-կազմողներ՝ Թ. Յու. Ազատյան, Մ.Մարության և ուրիշ, Երևան ,2017, 92 էջ
32. Марутян М.К. Особенности зрительного восприятия у детей с кортикальными нарушениями зрения // Universum: Психология и образование : 2018. № 6(48), с.4-5. https://elibrary.ru/item.asp?id=35032122
33․ Inclusive Education Strategies, Textbook. Minneapolis, MN, USA: University of Minnesota; Yerevan, Armenia: UNICEF Armenia & Arme­nian State Pedagogical University. (Eds.) (2018), 259 p, https://ici.umn.edu/products/view/kUXQjLOkSy-YdzqaH
34․ Ներառական կրթության ռազմավարություններ, Դասագիրք. Դասագիրք։ Մինեապոլիս, Մինեսոթա, ԱՄՆ. Մինեսոթայի համալսարան։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ Հայաստան և Խ.Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան, Երևան 2018, Հայաստան, 249 էջ
35․ Տեսողության և զարգացման բազմակի խանգարումներ ունեցող երեխաների մանկավարժահոգեբանական աջակցություն, Ուսումնամեթոդական ուղեցույց, ձեռնարկ, «Ասողիկ» հրատարակչություն, Երևան 2019, 79 էջ
36․ Marutyan M.К., Azatyan A.V. PERCEPTION CHARACTERISTICS OF PLOT PICTURES AMONG PRIMARY SCHOOL CHILDREN WITH VISUAL IMPAIRMENT , Научно-теоретический журнал, Наука и образование сегодня № 5 (52), Москва 2020, с.71-73 https://cyberleninka.ru/article/n/perception-characteristics-of-plot-pictures-among-primary-school-children-with-visual-impairment
37. Марутян М. К., Мелконян М. Р. Исследование уровня восприятия сказок детьми с нарушениями зрения младшего школьного возраста , «МОЛОДОЙ ИССЛЕДОВАТЕЛЬ: ВЫЗОВЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ», Сборник статей по материалам CLXIV международной научно-практической конференции, № 17 (164), Москва 2020,с.38-41
38. Марутян М. К., Мелконян М. Р. Исследование уровня информированности педагогов в вопросе восприятия сказок детьми с нарушениями зрения, EURASIAN ESUCATION.ЕВРАЗИЙСКОЕ ОБРАЗОВАНИЕ, Международный научно-методическкий, педагогический журнал, N 2 (33) 2020, Казахстан, с.18-20

Լեզուներ

Ռուսերեն, անգլերեն