ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԱԲՈՎՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ

Արամ Վաղարշակի Քոսյան
10.02.2016

Պատմ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր

qosyanaram17@aspu.am

Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր / Համաշխարհային պատմության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոն

Կրթություն
ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիա, Սլավոնագիտության և բալկանագիտության ինստիտուտ, փորձնակ-հետազոտող, 1981-1982
Խ.Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ, պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետ, պատմության և հասարակագիտության բաժին, 1973-1977
Երևանի թ.114 միջնակարգ դպրոց, 1963-1973 (ատեստատ)

Գիտական աստիճան
Պատմական գիտությունների թեկնածու, 1987 հունիս (դիպլոմ): Թեմա` “Մ.թ.ա. XII-VIII դդ. Փոքր Ասիայի և հարակից շրջանների լուվիական պետությունները”:
Պատմական գիտությունների դոկտոր, 1997 նոյեմբեր: Թեմա “Մ.թ.ա.XII դարի մերձավորարևելյան ճգնաժամը և Հայկական լեռնաշխարհը”:

Աշխատանք
Խ.Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական համալսարան, Համաշխարհային պատմության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր
Խ.Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական համալսարան, Գիտական կենտրոնի տնօրեն
ՀՀ Կրթության և Գիտության նախարարություն, Գիտության և հետբուհական կրթության վարչության պետ, 2002-2007
ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիա, Արևելագիտության ինստիտուտ, գիտական հարցերի գծով փոխտնօրեն, 1995-2001
ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիա, Արևելագիտության ինստիտուտ, ավագ գիտաշխատող, 1994-1995
ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիա, Արևելագիտության ինստիտուտ, գիտաշխատող, 1991-1994
ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիա, Արևելագիտության ինստիտուտ, կրտսեր գիտաշխատող, 1985-1991
ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիա, Արևելագիտության ինստիտուտ, ավագ լաբորանտ, 1978-1985
ՀՀ Աբովյանի շրջանի Ձորաղբյուր գյուղի միջնակարգ դպրոց, պատմության և հասարակագիտության ուսուցիչ, 1977-1978

Կարդացվող դասընթացներ
Հին աշխարհի պատ,ություն. Անտիկ շրջան (բակալավրիատ)
Հին աշխարհի պատմության տեսություն և ժամանակագրություն (մագիստրատուրա)
Հին աշխարհի և միջին դարերի դասավանդման հիմնախնդիրներ (մագիստրատուրա)

Գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը
Առաջավոր Ասիայի և միջերկրածովյան ավազանի հնագույն պատմություն (մ.թ.ա. III-I հազ.), Հայկական լեռնաշխարհի վաղ պատմություն:

 

Անդամակցություն
ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտում գործող Համաշխարհային պատմության մասնագիտական խորհրդի անդամ

Հրապարակումներ
Մենագրություններ
1. Лувийские царства Малой Азии и прилегающих областей в XII-VIII вв. до н.э. - Ереван, Изд. Гитутюн НАН РА, 1994.
2. Խեթական տերությունը և Ախխիյավան (Տրոյական պատերազմը). - Երևան: ՀՀ ԳԱԱ
Արևելագիտության ինստիտուտ, 1997.
3. “Տուն Թորգոմայ” (առասպել և իրականություն). - Երևան: ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, 1998.
4. Մ.թ.ա.XII դարի մերձավորարևելյան ճգնաժամը և Հայկական լեռնաշխարհը. - Երևան: Զանգակ, 1999.
5. Հայկական լեռնաշխարհի տեղանունները (ըստ խեթական սեպագիր աղբյուրների). - Երևան: Զանգակ, 2004.
Հոդվածներ
1. Ճշգրտումներ Արգիշտիխինիլիի մի պակասավոր արձանագրության ընթերցումներում, Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 1982/2, 75-82.
2. The Outline of Anatolian Onomastics, Studi Micenei ed Egeo-Anatolici, Roma, Fasc.XXIV, 1984, 225-227.
3. Ուշխեթական Մելիդ պետությունը (ըստ հիերոգլիֆային լուվիական աղբյուրների), Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 1984/6, 62-70.
4. The Epithet "Celestial" in Hieroglyphic Luwian Inscriptions, Altorientalische Forschungen, Berlin, Bd. 15/1, 1988, 114-118.
5. Էթնիկական տեղաշարժերը Փոքր Ասիայում և Հայկական լեռնաշխարհում մ.թ.ա.XII դարում, Պատմա-բանասիրական հանդես,1991/1, 65-78.
6. Hartapus and the Problem of Early Tabalian History (12th-10th B.C.), "ŠULMU IV: Everyday Life in Ancient Near East. Papers Presented at the International Conference, Poznan, 19-22 September, 1989", Poznan, 1993, 183-187.
7. Կրկին էթնիկական տեղաշարժերի մասին, Պատմա-բանասիրական հանդես,1994/1-2, 247-255.
8. An Anatolian-Armenian Parallel, Annual of Armenian Linguistics, vol.15, 1994, 63-65.
9. ՙԱրևելյան՚ և ՙարևմտյան՚ մուշկերի խնդիրը, Պատմա-բանասիրական հանդես,1996/1-2, 207-220.
10. Իսուվան (Ծոփքը) մ.թ.ա.XIII-XII դդ., Պատմա-բանասիրական հանդես,1997/1-2, 177-192.
11. On Anatolian-Urartian Linguistic Contacts, The Journal of the Indo-European Studies, vol.25, 1997, N.1/2, 27-34.
12. The End of the Hittite Empire: Thracians in the Armenian Highland?, “Armenian Perspectives”, London, 1997, 34-38.
13. The Mushki Problem Reconsidered, Studi Micenei ed Egeo-Anatolici, fasc.XXXIX/2, 1997, 253-256.
14. Հին Առաջավոր Ասիայի և Էգեյան ծովի ավազանի պատմության պարբերացման շուրջ, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ՚ XVII, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 1998, 124-140.
15. Իսուվան և Գորդիոնը (համեմատական վերլուծություն), Պատմա-բանասիրական հանդես,1998/3, 177-194.
16. Кризис XIIв. до н.э.: этнические передвижения и депопуляция (к постановке проблемы), Լրաբեր հասարակական գիտությունների՚, 1998/3, 45-52.
17. Արամ նահապետը Կապադովկիայում (մի վարկածի շուրջ), Պատմա-բանասիրական հանդես,1999/1, 237-259.
18. Ասորեստանը և Հայկական լեռնաշխարհի երկրները մ.թ.ա.XIII դարի երկրորդ կեսին, Պատմա-բանասիրական հանդես,1999/2-3, 222-231.ս
19. Սարգոն II-ը և Արևելյան Փոքր Ասիայի երկրները, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ՚ XVIII, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 1999, 219-229.
20. Խեթական պետությունը և Հայկական լեռնաշխարհի երկրները մ.թ.ա. XV դարում, Պատմաբանասիրական հանդես, 2000/3, էջ.161-174:
21. Նոր նյութեր Խեթական տերության և Հայկական լեռնաշխարհի երկրների փոխհարաբերությունների մասին, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, հ.20, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 2001, էջ. 233-245:
22. Sargon II and Kurtis of Atuna: an Interpretation, “Studia Linguarum” 3/1 (Memoriae A.A.Korolev dicata), Moscow, 2002, 191-203.
23. Лувийцы, фригийцы и мушки (к этнополити-ческой истории Малой Азии в VIII-VIIвв.до н.э.), “История и языки Древнего Востока: памяти И.М.Дьяконова”, Санкт-Петербург, РАН, Институт востоковедения 2002, 187-196.
24. Անի-Կամախը խեթական դարաշրջանում, Պատմա-բանասիրական հանդես,2002/3, 225-241.
25. Նոր տեղանուններ խեթական սեպագիր տեքստերում, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, հ.22, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 2003, էջ. 252-264:
26. Մուրսիլիս II-ի հայասական արշավանքները (նոր սկզբնաղբյուրներ), Պատմա-բանասիրական հանդես, 2004/2, 197-204.
27. Խեթական KUB XXVI 62 սեպագիր տեքստը և Վերին Եփրատի ավազանի պատմական աշխարհագրության խնդիրները, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, հ.23, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 2004, էջ. 372-384:
28. Հայասայի աստվածները (KUB XXVI 39), Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ XXIIV, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 2005, 444-457.
29. Политические процессы в долине Верхнего Евфрата в XV-XIII вв. до н.э., „Эдубба вечна и постоянна (Материалы конференции посвященной 90-летию со дня рождения И.М.Дьяконова), Санкт-Петербург, РАН, Институт востоковедения, 2005, с.145-150.
30. An Aryan in Isuwa, Iran and the Caucasus, Vol.10/1, 2006, 1-6.
31. Արիացիները Պախխուվայում, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, հ.25, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 2006, էջ. 247-258:
32. Arnuwanda I in the East, Armenian Journal of Near Eastern Studies, vol.1, 2006, p.72-97.
33. Հայասան և Ազզին, „Շնորհ ի վերուստ. Առասպել և պատմություն“ (Հոդվածների ժողովածու նվիրված Ս Հարությունյանի 80-ամյակին), Երևան, 2008, էջ.263-291:
34. On the Ethnic background of Isuwa (a preliminary study), Armenian Journal of Near Eastern Studies, vol.IV/2, 2009, p.85-97.
35. Western Periphery of Urartu and Beyond, Armenian Journal of Near Eastern Studies, v. V/1, 2010, 43-54.
36. Ուրարտական տերության ծայրագավառը (Ալթընթեփեի օրինակով), “Խալդյան զորությամբ”(Հոդվածների ժողովածու նվիրված Բորիս Պիոտրովսկու 100-ամյակին), Երևան, 2010, 21-33.
37. Towards the Hittite Eastern Periphery (KUB 49.11), Armenian Journal of Near Eastern Studies, v. VI/2, 2011, 87-94:
38. On Hieroglyphic Luwian Political Terminology, Armenian Journal of Near Eastern Studies, v. VII/1, 2012, 60-67.
39. Խեթական պետությունը, “Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն”, հ.1, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, Երևան, 2013, էջ.174-200.
40. Լուվիական պետությունները, “Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն”, հ.1, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, Երևան, 2013, էջ.201-222.
41. Ասորեստանը մ.թ.ա. XIV-XI դդ., , “Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն”, հ.1, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, Երևան, 2013, էջ.64-79.
42. Բաբելոնիան մ.թ.ա. XIX-XI դդ., “Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն”, հ.1, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, Երևան, 2013, էջ.114-128.
43. Ասորեստանի քաղաքական կարգը և բանակը, “Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն”, հ.1, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, Երևան, 2013, էջ.98-101.
44. Ասորեստանը և Հայկական լեռնաշխարհը, “Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն”, հ.1, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, Երևան, 2013, էջ.102-113.
45. Միտաննի, “Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն”, հ.1, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, Երևան, 2013, էջ.389-403.
46. Միջագետքի ժողովուրդների մշակույթը, “Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն”, հ.1, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, Երևան, 2013, էջ.143-150.
47. Արամեացիներ, “Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն”, հ.1, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, Երևան, 2013, էջ.419-424.
48. Վանից մինչև Եփրատ (հայոց վաղ պետականության ակունքներում, „Հայկազունիներ. առասպել և պատմություն“ միջազգային գիտաժողովի նյութեր, Գիտություն հրատ., ՀՀ ԳԱԱ, Երևան 2013, էջ.48-63.
49. Առաջավոր Ասիայի շրջակա միջավայրը և Հայկական լեռնաշխարհը, Հին Արևելք, հ.6, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ, 2014, 144-165.
50. Rulers of Hayasa: Hukkana, Armenian Journal of Near Eastern Studies, vol.VIII/1-2, 2013-2014, p.128-134.
51. To the East of Hatti, In: Essays in Honour of Veli Sevin, Istanbul, 2014, 277-282.
52. Հայոց վաղ պետականության պատմության մի խնդրի շուրջ, Բանբեր հայագիտության, 2014/1, 5-25.
53. Les Aryens au Pahhuwa, Bulletin de la Societas Anatolica, n.3, 2015, 53-64.
54. Between Euphrates and Lake Van (on the Location of Hayasa and Azzi), International Symposium on East Anatolia – South Caucasus Cultures, vol.I, Cambridge, 271-276.

Լեզուների իմացություն

Հայերեն
Ռուսերեն
Անգլերեն
Գերմաներեն