ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԱԲՈՎՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ

Ռուզաննա Ռոբերտի Սադոյան
26.02.2016

Կենսաբանության, քիմիայի և աշխարհագրության ֆակուլտետի դեկան, կենս. գիտ. դոկտոր, դոցենտ

sadoyanruzanna11@aspu.am

Կենաբանության, քիմիայի և աշխարհագրության ֆակուլտետի դեկան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, դոցենտ

Կրթություն

1986-1991թթ.՝ Խ.Աբովյանի անվ. հայկական պետական մանկավարշական ինստիտուտի կենսաբանության և քիմիայի ֆակուլտետ
1994-1997թթ.՝ Հայական գյուղատնտեսական ակադեմիա, հայցորդ:

Աստիճան

2016 կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, Հիբրիդային ցորենների օնտոգենեզի գենետիկական առանձնահատկությունները, Գ. 00. 15 - «Գենետիկա» մասնագիտությումբ

2003 կենսաբանական գիտությունների թեկնածու, մասնագիտությունը՝ «Գենետիկա» Գ.00.15 և «Բուսաբուծություն» Զ.01.02 թեման - «Հիբրիդային ճնշվածությունը ցորենում»

Աշխատանքային փորձ
1992-1997 Պ.Պռոշյանի անվ. թիվ 15 դպրոց, կենսաբանության ուսուցչուհի
1994-2003, 2005 Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիա «Մշակաբույսերի և նրանց վայրի ազգակիցների գենոֆոնդի լաբորատորիա», գիտաշխատող
2003-2004թթ.՝ Գյուղատնտեսության Զարգացման Միջազգային Հիմնադրամ (IFAD), «Գյուղատնտեսական Ծառայությունների Ծրագիր» ԾԻԳ ՊՀ, գյուղատնտեսության գծով խորհրդատու
2005 Համաշխարհային Բանկ, «Գյուղ. բարեփոխումների աջակցության ծրագիր» ԾԻԳ ՊՀ, նախապատրաստական փուլ, փորձագետ
2006-2010թթ.՝ Համաշխարհային Բանկ, «Գյուղ. բարեփոխումների աջակցության ծրագիր» ԾԻԳ ՊՀ, սերմնաբուծության գլխավոր մասնագետ, բաղադրիչի համակարգող
2009 Խ.Աբովյանի անվ. ՀՊՄՀ, կենաբանության, քիմիայաի և աշխարհագրության ֆակուլտետ, Էկոլոգիայի և կայուն զարգացման ամբիոնի դասախոս
2012 ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (FAO), Հայաստանի հետ համագործակցության, գնահատման թիմի անդամ, փորձագետ:
2006-2015թթ.՝ ՀՀ ԳՆ «Երկարգործության գիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ գիտության գծով փոխտնօրեն:
2015-ից Խ.Աբովյանի անվ. ՀՊՄՀ կենաբանության, քիմիայի և աշխարհագրության ֆակուլտետի դեկան:

Դասավանդման փորձ
Բակալավրիատ՝ Բնապահպանության և շրջակա միջավայրի խնդիրներ, Կայուն զարգացման հիմնախնդիրներ, Բնօգտագործման իրավական հիմունքներ և շրջակա միջավայրի պահպանություն,
Մագիստրատուրա՝ Հողային ռեսուրսների էկոլոգիա, Էկոլոգիական զբոսաշրջություն, Հիդրոպոնիկա և սելեկցիա, Սննդարդյուաբերության այլընտրանքային համակարգեր:

Հետաքրքրությունների ոլորտ

Ցորենի հիբրիդների կենսագործունեությունը կարգավորող համակարգերի բազմակողմանի ուսումնասիրություն կապված հիբրիդային ճնշվածության երևույթը պայմանավորող գեների կոմպլեմենտար փոխազդեցության հետ: Հիբրիդային ճնշվածության գեների տեսակային, աշխարհագրական և կենսաձևային տեղակայման առանձնահատկությունները Հարավային Կովկասի ցորեններում: Ցորենի ֆիլոգենեզի հարցեր: Մշակաբույսերի նոր սորտերի բուծում և փորձարկում տարբեր ագրոէկոլոգիական գոտիներում:

Վերապատրաստումներ
1999 “Կանանց դերը սննդի վերամշակման կազմակերպություններում” Գիտասփյուռի և թեթև արդյունաբերության ազգային ինստիտուտ, Հայդարաբադ, Հնդկաստան:
2006 “ISTA մեթոդաբանությամբ սերմերի որակի գնահատում”, Շոտլանդիայի Գյուղատնտեսական գիտությունների գործակալություն (SASA), Էդինբուրգ, ՄԹ:
2006 “Հայաստանում ISTA չափանիշներին համապատասխան լաբորատորիայի պլանավորում”, Գյուղատնտեսական բուսաբանության ազգային ինստիտուտ (NIAB), Քեմբրիջ, ՄԹ:
2007 “Դասընթաց ապրոբատորների համար” Շոտլանդիայի Գյուղատնտեսական գիտությունների գործակալություն (SASA), Էդինբուրգ, ՄԹ:
2008 “Սերմերի փորձաքննության ISTA միջազգային կանոններ”, Բոլոնիա, Իտալիա:
2008 “ISTA/FAO ուսուցում ուսուցանողների համար, սերմերի որակի գնահատում”, Հանրապետական սերմ տեսչություն, Բիշքեկ, Ղրղզստան:
2008 “DUS և VCU թեստերի իրականացումը միջազգային չափորոշիչների համապատասխան”, Գյուղատընտեսության և սննդի տեխնոլոգիայի ազգային ինստիտուտ, Մադրիդ, Իսպանիա:
2009 “Սերմերի փորձաքննության ISTA միջազգային կանոններ”, Ցյուրիխ, Շվեյցարիա:
2011 “Գյուղատնտեսական հետազոտություններ և ինովացիոն համակարգեր Հարավային և Արևելյան Եվրոպայում կայուն զարգացամն նպատակով”, FAO Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի տարածաշրջանային գրասենյակ, Բուդապեշտ, Հունգարիա:
2015 “Ինովացիոն տեխնոլոգիաները բուսաբուծությունում և բերքի հետբերքահավաքային պահպանությունը”, Գյուղատնտեսության միջազգային համագործակցության ուսումնական կենտրոն (CINADCO), Հայֆա, Իսրայել:
2015 “Ցորենի սելեկցիայի արդի միտումները և հեռանկարները”, Սիդնեյի համալսարանի, բուսաբուծության ինստիտուտ, Սիդնեյ, Ավստրալիա:
2015 “Գյուղատնտեսության բնագավառում գիտասփյուռի համակարգի հզորացում”, Կորդովա, Մենդոսա, Բուենոս Այրես, Արգենտինա:

Անդամակցություն միջազգային կազմակերպություններին
2006 մինչ օրս Սերմերի որակի փորձաքննության միջազգային ընկերակցություն (ISTA), անդամ:
2012 մինչ օրս ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (FAO), փորձագետ:

Հրատարակված գիտական հոդվածները և ձեռնարկները

30 գիտական և մեթոդական, 2 մենագրություն:
1. Садоян Р.Р. Гибридная депрес¬сивности пшеницы – теория вопроса и каталог сортов по генам гибридной депрессивности различных типов, Монография, Ереван, 2008, 196.
2. Садоян Р.Р. Гены гибридной депрессивности у эндемичных и селекционных сортов пшениц Армении, Биологический журнал Армении, 2 (64), Ереван, 2012, 99-103.
3. Садоян Р.Р. Локализация естественных отрицательных доминантных мутаций в пшеницах Южного Кавказа, Известия аграрной науки т. 10, №3, Тбилиси, 2012, 64-68.
4. Садоян Р.Р. Эндемичные и селекционные сорта пшениц Армении. Монография, Ереван, 2013, 127.
5. Sadoyan R.R., Barbaryan A.A. Some agrobiological indicators of new varieties of winter soft wheat. ANNALS ofagrarian science, vol. 12, №2, Tbilisi, 2014, 26-28.
6. Гончаров Н.П., Меликян А.Ш., Арутюнян М.Г., Оганесян М.Ц., Оганесян Л.В., Садоян Р.Р., Ляпунова О.А.Кавказский центр формообразования диких ди- и тетраплоидных пшениц: Экспедиция «Армения-2013». Вавиловский журнал генетики и селекции, т. 8, №2, Новосибирск, 2014, 387-399.
7. Садоян Р.Р., Казарян Р.Г. Перспективные сорта озимой мягкой пшеницы в условиях орошаемого земледелия Араратской равнины Армении. Плодородие, № 5 (80), Москва, 2014, 34-37.
8. Sadoyan R.R.Breeding importance of the hybrid depression problem and possible ways of its overcoming. American Journal of Agriculture and Forestry, №3 (3), 2015, 116-119.
9. Sadoyan R.R. Features of ontogeny of wheat hybrid of type Dwarf II. Journal of Agriculture, Forestry and Fisheries №4 (3), 2015, 101-105.
10. Sadoyan R.R., Barbaryan A.A. Application of modified method in seed breeding of winter wheat new varieties. Electronic Journal of Natural Sciences of NAS RA. 2015, Issue 2, vol. 25, 3-6.
11. Sadoyan R.R. New varieties if winter wheat for cultivation in Armenian conditions. Актуальные вопросы и перспективы развития сельскохозяйственных наук, сб.научных трудов по итогам конференции, Омск, 2015, 6.

Լեզուներ՝ ռուսերեն, անգլերեն