ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԱԲՈՎՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ

Կրթության իրականացման ձևեր
  • Առկա
  • Հեռակա
Բակալավրիատ
  • Քիմիա
  • Կենսաբանություն
  • Աշխարհագրություն
Մագիստրատուրա
  • Քիմիա
  • Կենսաբանություն
  • Աշխարհագրություն
  • Էկոլոգիական քիմիա (Բնապահպանություն և բնօգտագործում)

Կենսաբանության, քիմիայի և աշխարհագրության ֆակուլտետը  կազմավորվել է 1938-1939 ուսումնական տարում, սակայն 1941թ Հայրենական Մեծ պատերազմի  պատճառով փակվել է և վերաբացվել  պատերազմի ավարտից հետո` 1945 թվականին:

1945-1951թթ. ֆակուլտետը կոչվել է Կենսաբանաքիմիական: 1951թվականին  ֆակուլտետին է միացել նաև աշխարհագրության բաժինը և անվանվել Բնագիտաաշխարհագրական:

Ֆակուլտետում դասավանդել են գիտության և կրթության մեծ երախտավորներ Կամսար Ավետիսյանը, Սահակ Կարապետյանը, Վովա Բաբայանը, Վարդան Սահակյանը, Շավարշ և Վլադիսլավ Աղաբաբյանները և այլք. անուններ, որոնք հայտնի են ոչ միայն Հայաստանում, այլև նախկին Խորհրդային Միությունում:

Այսօր էլ ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի մեծամասնությունը ֆակուլտետի շրջանավարտներն են, որոնք նույն պատասխանատվությամբ ու բանիմացությամբ շարունակում են այն լավագույն ավանդույթները, որոնք ժառանգել են իրենց ուսուցիչներից:

Ֆակուլտետում դասավանդում են գիտությունների 14 դոկտորներ և 38 թեկնածուներ:

Ֆակուլտետի Աշխարհագրության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնն արդեն 3 տարի է Շվեյցարիայի Բեռնի համալսարանի, Թբիլիսիի պետական համալսարանի հետ համատեղ իրականացնում է Lեռնային տարածքների Կայուն Զարգացում և ռեսուրսների կառավարում միջազգային գիտական ծրագիրը, որի նպատակն է՝ ուսումնասիրել Հարավային Կովկասի լեռնային լանդշաֆտների պլանավորման, Կայուն զարրգացման ̈ռեսուրսների կառավարման հիմնախնդիրները, ներդնել համանուն մագիստրոսական դասընթաց, հրապարակել դասագիրք, ինչպես նաև Եղեռնի, Թբիլիսիի համալսարանների Հայկական
պետական մանկավարժական համալսարանի ուսանողների ու գիտաշխատողների շրջանակներում իրականացնել փոխանակման ծրագրեր:

Աշխատակազմ

Աշխարհագրության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոն

Աշխարհագրության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնը համալսարանի հնագույն ամբիոններից է:

1935թ. պրոֆեսոր Հայրապետ Հովհաննիսյանի ղեկավարությամբ հիմնադրվել է աշխարհագրության ֆակուլտետը. նույն թվականին բացվել է նաև ընդհանուր աշխարհագրության ամբիոնը:

Տարբեր տարիներին ամբիոնները ղեկավարել են Ա. Նալբանդյանը, Բ. Չարչյանը, Գ. Սարգսյանը, Բ.Միթարջյանը, Գ.Ալեքսանդրյանը, Պ.Փարսադանյանը, Դ.Պողոսյանը, Լ.Վալեսյանը, Վ.Պողոսյանը, Ռ.Հովեսյանը, Ս. Դուլյանը, Խ. Սարգսյանը, Գ.Կարապետյանը և Ա. Աջամօղլյանը:

Ամբիոնի հիմնական գիտական ուղղություններն են՝

  • «Լեռնային երկրների կայուն զարգացում և ռեսուրսների կառավարում»:
  • ՀՀ լանդշաֆտների համալիր ուսումնասիրություն:
  • Լանդշաֆտային պլանավորում և լեռնային երկրահամակարգերի արդյունավետ օգտագործում:
  • Կլիմայի գլոբալ փոփոխության, անապատացման, կենսաբազմանության պահպանության հիմնահարցեր:
  • Աշխարհագրական հետազոտությունների տվյալների երկրատեղեկատվական վերլուծություն:
  • Աշխարհագրության դասավանդման ժամանակակից մեթոդների և տեխնոլոգիաների մշակում, այդ թվում դպրոցական դասագործընթացում ՏՀՏ- արմատավորումը:
  • Բնօգտագործման և բնապահպանական հիմնախնդիրները ՀՀ-ում:
  • Կայուն զբոսաշրջության և ռեկրեացիոն ռեսուրսների ուսումնասիրություն:
  • ՀՀ-ում բնական և մարդածին ռիսկերի հետազոտում, գնահատում և կառավարում:
  • Դպրոցական ուսումնական ծրագրերին համապատասխան թվային քարտեզների նախագծում:

Ուսանողների ուսումնական պրակտիկան, համալիր աշխարհագրական հետազոտություններն ու ուսումնասիրություններն իրականացնում են ՀՊՄՀ-ի Աղավնաձորի ուսումնական բազայում (Մարմարիկ գետի հովիտ), լանդշաֆտային համալիր հետազոտությունները՝ Երևան քաղաքի տարածքում և ՀՀ մարզերում, աշխարհագրական ուսումնասիրությունները՝ Հայաստանի բնության և Երկրաբանության թանգարաններում, Երևանի Ջրէկ-ում, ՀՀ ԳԱԱ-ի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնում, ՀՀ կառավարությանն առընթեր կադաստրի պետական կոմիտեի «Գեոդեզիայի և քարտեզագրություն կենտրոն» և ՀՀ ՏԿ և Աի նախարարության «Հայհիդրոմետ» կազմակերպություններում, Հրազդանի կիրճում, Էկզոտարիումում, Բուսաբանական և Կենդանաբանական այգիներում և այլ կազմակերպություններում:

Ամբիոնը միջազգային կապեր է հաստատել նաև

1.«Լեռնային երկրների կայուն զարգացում և ռեսուրսների կառավարում»:

Ծրագրի համագործակցող կողմերն են՝ ՀՊՄՀ-ն, Բեռնի պետական համալսարանը (Շվեյցարիա) և Թբիլիսիի պետական համալսարան (Վրաստան),համակարգողն է՝ աշխ.գիտ. դոկ., պրոֆ. Աշոտ Խոեցյանը:

Ծրագրի նպատակն է՝

  • Մագիստրոսական կրթական ծրագրերի և համապատասխան ուսումնական ձեռնարկի ստեղծում:
  • Երեք բուհերի ուսանողների և երիտասարդ գիտաշխատողների փորձի փոխանակում:
  • Համագործակցություն համաշխարհային աշխարհագրակյան միության հետ:

2.«Տարածաշրջանային միջառարկայական հետազոտություններ՝ Լեռնային երկրների կայուն զբոսաշրջության զարգացում՝ համայնքների Կայուն Զարգացման համատեքստում»համագործակցող կողմերն են ՀՊՄՀ-ն և Կրեմսի և Բոկուի պետական համալսարանները (Ավստրիա):

Ծրագրի նպատակն է՝

  • Բարձրագույն կրթության ուսումնական ծրագրերում գիտական և միջառարկայական հետազոտությունների ներդրում՝ Կայուն զբոսաշրջության զարգացման համատեքստում:

3.Համաշխարհային աշխարհագրական միություն (ամբիոնի վարիչ Ա. Խոեցյանը հանդիսանում է «Լանդշաֆտային անալիզ և պլանավորումraquo; մասնագիտական հանձնաժողովի անդամ)

4.ՌԴ աշխարհագրական ընկերություն:

Ամբիոնը գիտական համագործակցության մեջ է ՀՀ ԳԱԱ-ի Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի և Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի, ՀՀ կառավարությանն առընթեր կադաստրի պետական կոմիտեի «Գեոդեզիայի և քարտեզագրություն կենտրոն» և ՀՀ ՏԿ և Աի նախարարության «Հայհիդրոմետ» կազմակերպությունների, ԵՊՀ ֆիզիկական աշխարհագրություն և ջրաօդերևութաբանություն, քարտեզագրություն և կադաստրային գործ, սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության ամբիոնների հետ:

Ամբիոնի ջանքերով մշակվում են հանրակրթական դպրոցի ուսումնական ծրագրին համապատասխան օժանդակ նյութեր՝ աշխարհագրության ուսուցիչներին աջակցելու համար: Այդ նյութերը տեղադրվում են ՀՊՄՀ-ի պաշտոնական կայքում ազատ ներբեռնման համար: Ուսումնական և ուսումնամեթոդական աշխատանքների հետ մեկտեղ ամբիոնում կարևոր նշանակություն է տրվում գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպմանը:

Ամբիոնի պրոֆեսորադասախոական կազմը մասնակցում է բուհական և դպրոցական աշխարհագրության առարկաների պլանների ու առարկայական ծրագրերի բարեփոխման գործընթացին: Նրանց մասնակցությամբ հրատարակվել և խմբագրվել են բազմաթիվ բուհական և դպրոցական դասագրքեր, ուսումնական ու մեթոդական ձեռնարկներ, մենագրությունների:

Ամբիոնն ակտիվ մասնակցություն ունի ՀՊՄՀ-ի գիտակրթական և կազմակերպչական գործընթացներին:

Էլ. փոստ` soceco-geo14@aspu.am

Հեռ.` 59 70 37

Քիմիայի և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոն

Քիմիայի և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնը հիմնադրվել է 1953 թվականին: Այն համալրված է բարձրորակ գիտամանկավարժական կադրերով, որոնց գործունեությունն ուղղված է ապագա ուսուցիչներին անհրաժեշտ մասնագիտական և մեթոդական գիտելիքներով, հմտություններով և կարողություններով զինելուն: Այս գործընթացին նպաստում է նաև ամբիոնում կատարվող գիտահետազոտական աշխատանքներում բարձր կուրսի ուսանողների և մագիստրոսների ներգրավումը: Բարձրորակ մասնագետներ պատրաստելու նպատակով ամբիոնը համագործակցում է ՀՀ ԳԱԱ մի շարք գիտահետազոտական ինստիտուտների հետ:Ներկայումս ամբիոնում կատարվող գիտահետազոտական աշխատանքները տարվում են հետևյալ ուղղություններով`

  • Համակարգված գիտելիքների ձևավորման մեթոդական հիմունքների մշակում, որը խիստ անհրաժեշտ է և արդիական, քանի որ հանրակրթական միջնակարգ դպրոցում գիտամեթոդական աշխատանքների կազմակերպման արդյունավետությունը հիմնականում պայմանավորված է դասավանդման նոր մեթոդների որոնմամբ և կատարելագործմամբ:
  • Ջրում ուռչող համապոլիմերների ստացման և ուսումնասիրման, ինչպես նաև կիրառական նշանակություն ունեցող խելատային տիպի մոնոմերների և պոլիմերների սինթեզի ուղղությամբ (գիտական ղեկավար` պրոֆեսոր Մ. Լ. Երիցյան): Ստացված նյութերի հատկությունների ուսումնասիրությունները կատարվում են ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի հետ համատեղ:
  • Տարբեր չհագեցած խմբերի հետ մեկտեղ հիդրոֆոբ ռադիկալ պարունակող մակերևութային ակտիվ չորրորդային ամոնիումային աղերի սինթեզի և համալիր ուսումնասիրման բնագավառում: Բացահայտված է ստացված աղերի հակամանրէային ակտիվությունը գրամդրական և գրամբացասական միկրոօրգանիզմների նկատմամբ: Հակամանրէային ակտիվությամբ օժտված աղերից լավագույնների, ջրածնի պերօքսիդի և կատամին ԱԲ-ի հիման վրա ստեղծվում են արդյունավետ մանրէասպան համախառնուրդներ (գիտական ղեկավար` պրոֆեսոր Ա. Վ. Բաբախանյան): Սինթեզված աղերի կոլոիդ-քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությունները կատարվում են Երևանի պետական համալսարանի ֆիզքիմիայի ամբիոնի հետ համատեղ: Մանրէասպան ազդեցության ուսումնասիրությունները կատարվում են Ա. Բ. Ալեքսանյանի անվան համաճարակաբանության, վիրուսաբանության և բժշկական մակաբուծաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտում:

Ստացված կիրառական հատկություններով օժտված նյութերը մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում բժշկության, գյուղատնտեսության և այլ բնագավառներում:

Ամբիոնի աշխատակիցները հեղինակ են մի շարք մեթոդական ձեռնարկների և գիտական հոդվածների, որոնք տպագրվում են տեղական, ինչպես նաև արտասահմանյան գիտական պարբերականներում: Ամբիոնը սերտ համագործակցության մեջ է ՀՀ ԳԱԱ Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի, և հատկապես Օրգանական և դեղագործական քիմիայի գիտատեխնոլոգիական կենտրոնի հետ, որտեղ տարվող տարաբնույթ հիմնարար հետազոտություններին մասնակցում են նաև ամբիոնի մագիստրոսները: Ամբիոնին կից արդյունավետ գործում է ուսանողական գիտական ընկերությունը, որը պարբերաբար կազմակերպում է անվանի քիմիկոս գիտնականներին նվիրված միջոցառումներ, որտեղ ելույթ են ունենում ոչ միայն ուսանողները, այլև հանրապետության ճանաչված գիտնականները: Ուսանողների ջանքերով հանրապետության դպրոցներում կազմակերպվում են տարբեր միջոցառումներ` նվիրված քիմիայի արդի խնդիրներին:

Էլ. փոստ` chem-teach13@aspu.am

Հեռ.` 59 70 36

Կենսաբանության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոն

Կենսաբանության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի (նախկինում` Բուսաբանության) ամբիոնը համարվում է համալսարանի հնագույն ամբիոններից մեկը: Մինչև 1948թվականը ֆակուլտետում գործել է կենսաբանական առարկաների միասնական ամբիոն: 1948-49թթ. կենսաբանական առարկաների միասնական ամբիոնի բազայի վրա կազմավորվել են ֆակուլտետի մի շարք ամբիոններ, այդ թվում` Բուսաբանության ամբիոնը:

Ամբիոնում կատարվում են գիտահետազոտական և ուսումնամեթոդական ծավալուն աշխատանքներ: Գիտահետազոտական աշխատանքներն ընդգրկում են Հայաստանի ֆաունային և ֆլորային վերաբերող հարցեր, էկոլոգիական հիմնախնդիրներ, սինթետիկ բնույթի ֆիզիոլոգիական ակտիվ նյութերի ազդեցությունը բույսերի աճին և զարգացմանը վերաբերվող աշխատանքներ: Ամբիոնում կատարվող աշխատանքները սերտորեն առնչվում են հանրապետության կրթական համակարգի խնդիրներին: Գիտական հետազոտությունների արդյունքում ստացված տվյալները տեսական և գործնական հիմք են հանդիսանում բույսերի դիմացկունության և բերքատվության բարձրացման համար:

Ամբիոնի հիմնական ուղղությունը գիտամեթոդական բնույթի աշխատանքներն են, իսկ կենսաբանական հետազոտությունները կատարվում են հանրապետության և արտերկրների ինստիտուտների և լաբորատորիաների հետ համագործակցված, այդ թվում` Երևանի պետական համալսարանի, Ստեփանակերտի մանկավարժական համալսարանի, Վանաձորի և Գյումրիի մանկավարժական ինստիտուտների, Կրթության ազգային ինստիտուտի և ԾԻԳ-ի, Մոսկվայի մանկավարժական համալսարանի, Երևանի բուսաբանության և կենդանաբանության ինստիտուտների և այլն:

Ամբիոնի դասախոսները հեղինակ են մի շարք մենագրությունների, բազմաթիվ գիտական հոդվածների, դպրոցական և բուհական շուրջ 15 դասագրքերի, մեթոդական ձեռնարկների, թարգմանված դասագրքերի, բրոշյուրների, որոնք հրատարակվել են հանրապետության և ԱՊՀ մասնագիտական ամսագրերում:

Ամբիոնի դասախոսների մեծ մասն ակտիվորեն մասնակցում է հանրապետական և ԱՊՀ երկրներում կազմակերպվող գիտաժողովներին, դասախոսություներ կարդում ուսուցիչների վերապատրաստման կուրսերում, հանդես գալիս հեռուստատեսությամբ և կատարում ակտիվ հասարակական աշխատանք: Ամբիոնը հատուկ աշխատանք է տանում երիտասարդ կադրերի պատրաստման ուղղությամբ:

Էլ. փոստ` bio-teach10@aspu.am

Հեռ.` 59 70 31

Նորություններ