ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԱԲՈՎՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ

Կրթության իրականացման ձևեր
  • Առկա
  • Հեռակա
Բակալավրիատ
  • Քիմիա
  • Կենսաբանություն
  • Աշխարհագրություն
Մագիստրատուրա
  • Քիմիա
  • Կենսաբանություն
  • Աշխարհագրություն
  • Էկոլոգիական քիմիա (Բնապահպանություն և բնօգտագործում)

Կենսաբանության, քիմիայի և աշխարհագրության ֆակուլտետը  կազմավորվել է 1938-1939 ուսումնական տարում, սակայն 1941թ Հայրենական Մեծ պատերազմի  պատճառով փակվել է և վերաբացվել  պատերազմի ավարտից հետո` 1945 թվականին:

1945-1951թթ. ֆակուլտետը կոչվել է Կենսաբանաքիմիական: 1951թվականին  ֆակուլտետին է միացել նաև աշխարհագրության բաժինը և անվանվել Բնագիտաաշխարհագրական:

Ֆակուլտետում դասավանդել են գիտության և կրթության մեծ երախտավորներ Կամսար Ավետիսյանը, Սահակ Կարապետյանը, Վովա Բաբայանը, Վարդան Սահակյանը, Շավարշ և Վլադիսլավ Աղաբաբյանները և այլք. անուններ, որոնք հայտնի են ոչ միայն Հայաստանում, այլև նախկին Խորհրդային Միությունում:

Այսօր էլ ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի մեծամասնությունը ֆակուլտետի շրջանավարտներն են, որոնք նույն պատասխանատվությամբ ու բանիմացությամբ շարունակում են այն լավագույն ավանդույթները, որոնք ժառանգել են իրենց ուսուցիչներից:

Ֆակուլտետում դասավանդում են գիտությունների 14 դոկտորներ և 38 թեկնածուներ:

Աշխատակազմ

Աշխարհագրության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոն

Աշխարհագրության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնը համալսարանի հնագույն ամբիոններից է:

1935թ. պրոֆեսոր Հայրապետ Հովհաննիսյանի ղեկավարությամբ հիմնադրվել է աշխարհագրության ֆակուլտետը. նույն թվականին բացվել է նաև ընդհանուր աշխարհագրության ամբիոնը:

Տարբեր տարիներին ամբիոնները ղեկավարել են Ա. Նալբանդյանը, Բ. Չարչյանը, Գ. Սարգսյանը, Բ.Միթարջյանը, Գ.Ալեքսանդրյանը, Պ.Փարսադանյանը, Դ.Պողոսյանը, Լ.Վալեսյանը, Վ.Պողոսյանը, Ռ.Հովեսյանը, Ս. Դուլյանը, Խ. Սարգսյանը, Գ.Կարապետյանը և Ա. Աջամօղլյանը:

Ամբիոնի հիմնական գիտական ուղղություններն են՝

  • «Լեռնային երկրների կայուն զարգացում և ռեսուրսների կառավարում»:
  • ՀՀ լանդշաֆտների համալիր ուսումնասիրություն:
  • Լանդշաֆտային պլանավորում և լեռնային երկրահամակարգերի արդյունավետ օգտագործում:
  • Կլիմայի գլոբալ փոփոխության, անապատացման, կենսաբազմանության պահպանության հիմնահարցեր:
  • Աշխարհագրական հետազոտությունների տվյալների երկրատեղեկատվական վերլուծություն:
  • Աշխարհագրության դասավանդման ժամանակակից մեթոդների և տեխնոլոգիաների մշակում, այդ թվում դպրոցական դասագործընթացում ՏՀՏ- արմատավորումը:
  • Բնօգտագործման և բնապահպանական հիմնախնդիրները ՀՀ-ում:
  • Կայուն զբոսաշրջության և ռեկրեացիոն ռեսուրսների ուսումնասիրություն:
  • ՀՀ-ում բնական և մարդածին ռիսկերի հետազոտում, գնահատում և կառավարում:
  • Դպրոցական ուսումնական ծրագրերին համապատասխան թվային քարտեզների նախագծում:

Ուսանողների ուսումնական պրակտիկան, համալիր աշխարհագրական հետազոտություններն ու ուսումնասիրություններն իրականացնում են ՀՊՄՀ-ի Աղավնաձորի ուսումնական բազայում (Մարմարիկ գետի հովիտ), լանդշաֆտային համալիր հետազոտությունները՝ Երևան քաղաքի տարածքում և ՀՀ մարզերում, աշխարհագրական ուսումնասիրությունները՝ Հայաստանի բնության և Երկրաբանության թանգարաններում, Երևանի Ջրէկ-ում, ՀՀ ԳԱԱ-ի Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնում, ՀՀ կառավարությանն առընթեր կադաստրի պետական կոմիտեի «Գեոդեզիայի և քարտեզագրություն կենտրոն» և ՀՀ ՏԿ և Աի նախարարության «Հայհիդրոմետ» կազմակերպություններում, Հրազդանի կիրճում, Էկզոտարիումում, Բուսաբանական և Կենդանաբանական այգիներում և այլ կազմակերպություններում:

Ամբիոնը միջազգային կապեր է հաստատել նաև

1.«Լեռնային երկրների կայուն զարգացում և ռեսուրսների կառավարում»:

Ծրագրի համագործակցող կողմերն են՝ ՀՊՄՀ-ն, Բեռնի պետական համալսարանը (Շվեյցարիա) և Թբիլիսիի պետական համալսարան (Վրաստան),համակարգողն է՝ աշխ.գիտ. դոկ., պրոֆ. Աշոտ Խոեցյանը:

Ծրագրի նպատակն է՝

  • Մագիստրոսական կրթական ծրագրերի և համապատասխան ուսումնական ձեռնարկի ստեղծում:
  • Երեք բուհերի ուսանողների և երիտասարդ գիտաշխատողների փորձի փոխանակում:
  • Համագործակցություն համաշխարհային աշխարհագրակյան միության հետ:

2.«Տարածաշրջանային միջառարկայական հետազոտություններ՝ Լեռնային երկրների կայուն զբոսաշրջության զարգացում՝ համայնքների Կայուն Զարգացման համատեքստում»համագործակցող կողմերն են ՀՊՄՀ-ն և Կրեմսի և Բոկուի պետական համալսարանները (Ավստրիա):

Ծրագրի նպատակն է՝

  • Բարձրագույն կրթության ուսումնական ծրագրերում գիտական և միջառարկայական հետազոտությունների ներդրում՝ Կայուն զբոսաշրջության զարգացման համատեքստում:

3.Համաշխարհային աշխարհագրական միություն (ամբիոնի վարիչ Ա. Խոեցյանը հանդիսանում է «Լանդշաֆտային անալիզ և պլանավորումraquo; մասնագիտական հանձնաժողովի անդամ)

4.ՌԴ աշխարհագրական ընկերություն:

Ամբիոնը գիտական համագործակցության մեջ է ՀՀ ԳԱԱ-ի Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի և Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի, ՀՀ կառավարությանն առընթեր կադաստրի պետական կոմիտեի «Գեոդեզիայի և քարտեզագրություն կենտրոն» և ՀՀ ՏԿ և Աի նախարարության «Հայհիդրոմետ» կազմակերպությունների, ԵՊՀ ֆիզիկական աշխարհագրություն և ջրաօդերևութաբանություն, քարտեզագրություն և կադաստրային գործ, սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության ամբիոնների հետ:

Ամբիոնի ջանքերով մշակվում են հանրակրթական դպրոցի ուսումնական ծրագրին համապատասխան օժանդակ նյութեր՝ աշխարհագրության ուսուցիչներին աջակցելու համար: Այդ նյութերը տեղադրվում են ՀՊՄՀ-ի պաշտոնական կայքում ազատ ներբեռնման համար: Ուսումնական և ուսումնամեթոդական աշխատանքների հետ մեկտեղ ամբիոնում կարևոր նշանակություն է տրվում գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպմանը:

Ամբիոնի պրոֆեսորադասախոական կազմը մասնակցում է բուհական և դպրոցական աշխարհագրության առարկաների պլանների ու առարկայական ծրագրերի բարեփոխման գործընթացին: Նրանց մասնակցությամբ հրատարակվել և խմբագրվել են բազմաթիվ բուհական և դպրոցական դասագրքեր, ուսումնական ու մեթոդական ձեռնարկներ, մենագրությունների:

Ամբիոնն ակտիվ մասնակցություն ունի ՀՊՄՀ-ի գիտակրթական և կազմակերպչական գործընթացներին:

Էլ. փոստ` soceco-geo14@aspu.am

Հեռ.` 59 70 37

Քիմիայի և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոն

Քիմիայի և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնը հիմնադրվել է 1953 թվականին: Այն համալրված է բարձրորակ գիտամանկավարժական կադրերով, որոնց գործունեությունն ուղղված է ապագա ուսուցիչներին անհրաժեշտ մասնագիտական և մեթոդական գիտելիքներով, հմտություններով և կարողություններով զինելուն: Այս գործընթացին նպաստում է նաև ամբիոնում կատարվող գիտահետազոտական աշխատանքներում բարձր կուրսի ուսանողների և մագիստրոսների ներգրավումը: Բարձրորակ մասնագետներ պատրաստելու նպատակով ամբիոնը համագործակցում է ՀՀ ԳԱԱ մի շարք գիտահետազոտական ինստիտուտների հետ:Ներկայումս ամբիոնում կատարվող գիտահետազոտական աշխատանքները տարվում են հետևյալ ուղղություններով`

  • Համակարգված գիտելիքների ձևավորման մեթոդական հիմունքների մշակում, որը խիստ անհրաժեշտ է և արդիական, քանի որ հանրակրթական միջնակարգ դպրոցում գիտամեթոդական աշխատանքների կազմակերպման արդյունավետությունը հիմնականում պայմանավորված է դասավանդման նոր մեթոդների որոնմամբ և կատարելագործմամբ:
  • Ջրում ուռչող համապոլիմերների ստացման և ուսումնասիրման, ինչպես նաև կիրառական նշանակություն ունեցող խելատային տիպի մոնոմերների և պոլիմերների սինթեզի ուղղությամբ (գիտական ղեկավար` պրոֆեսոր Մ. Լ. Երիցյան): Ստացված նյութերի հատկությունների ուսումնասիրությունները կատարվում են ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի հետ համատեղ:
  • Տարբեր չհագեցած խմբերի հետ մեկտեղ հիդրոֆոբ ռադիկալ պարունակող մակերևութային ակտիվ չորրորդային ամոնիումային աղերի սինթեզի և համալիր ուսումնասիրման բնագավառում: Բացահայտված է ստացված աղերի հակամանրէային ակտիվությունը գրամդրական և գրամբացասական միկրոօրգանիզմների նկատմամբ: Հակամանրէային ակտիվությամբ օժտված աղերից լավագույնների, ջրածնի պերօքսիդի և կատամին ԱԲ-ի հիման վրա ստեղծվում են արդյունավետ մանրէասպան համախառնուրդներ (գիտական ղեկավար` պրոֆեսոր Ա. Վ. Բաբախանյան): Սինթեզված աղերի կոլոիդ-քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությունները կատարվում են Երևանի պետական համալսարանի ֆիզքիմիայի ամբիոնի հետ համատեղ: Մանրէասպան ազդեցության ուսումնասիրությունները կատարվում են Ա. Բ. Ալեքսանյանի անվան համաճարակաբանության, վիրուսաբանության և բժշկական մակաբուծաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտում:

Ստացված կիրառական հատկություններով օժտված նյութերը մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում բժշկության, գյուղատնտեսության և այլ բնագավառներում:

Ամբիոնի աշխատակիցները հեղինակ են մի շարք մեթոդական ձեռնարկների և գիտական հոդվածների, որոնք տպագրվում են տեղական, ինչպես նաև արտասահմանյան գիտական պարբերականներում: Ամբիոնը սերտ համագործակցության մեջ է ՀՀ ԳԱԱ Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի, և հատկապես Օրգանական և դեղագործական քիմիայի գիտատեխնոլոգիական կենտրոնի հետ, որտեղ տարվող տարաբնույթ հիմնարար հետազոտություններին մասնակցում են նաև ամբիոնի մագիստրոսները: Ամբիոնին կից արդյունավետ գործում է ուսանողական գիտական ընկերությունը, որը պարբերաբար կազմակերպում է անվանի քիմիկոս գիտնականներին նվիրված միջոցառումներ, որտեղ ելույթ են ունենում ոչ միայն ուսանողները, այլև հանրապետության ճանաչված գիտնականները: Ուսանողների ջանքերով հանրապետության դպրոցներում կազմակերպվում են տարբեր միջոցառումներ` նվիրված քիմիայի արդի խնդիրներին:

Էլ. փոստ` chem-teach13@aspu.am

Հեռ.` 59 70 36

Կենսաբանության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոն

Կենսաբանության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի (նախկինում` Բուսաբանության) ամբիոնը համարվում է համալսարանի հնագույն ամբիոններից մեկը: Մինչև 1948թվականը ֆակուլտետում գործել է կենսաբանական առարկաների միասնական ամբիոն: 1948-49թթ. կենսաբանական առարկաների միասնական ամբիոնի բազայի վրա կազմավորվել են ֆակուլտետի մի շարք ամբիոններ, այդ թվում` Բուսաբանության ամբիոնը:

Ամբիոնում կատարվում են գիտահետազոտական և ուսումնամեթոդական ծավալուն աշխատանքներ: Գիտահետազոտական աշխատանքներն ընդգրկում են Հայաստանի ֆաունային և ֆլորային վերաբերող հարցեր, էկոլոգիական հիմնախնդիրներ, սինթետիկ բնույթի ֆիզիոլոգիական ակտիվ նյութերի ազդեցությունը բույսերի աճին և զարգացմանը վերաբերվող աշխատանքներ: Ամբիոնում կատարվող աշխատանքները սերտորեն առնչվում են հանրապետության կրթական համակարգի խնդիրներին: Գիտական հետազոտությունների արդյունքում ստացված տվյալները տեսական և գործնական հիմք են հանդիսանում բույսերի դիմացկունության և բերքատվության բարձրացման համար:

Ամբիոնի հիմնական ուղղությունը գիտամեթոդական բնույթի աշխատանքներն են, իսկ կենսաբանական հետազոտությունները կատարվում են հանրապետության և արտերկրների ինստիտուտների և լաբորատորիաների հետ համագործակցված, այդ թվում` Երևանի պետական համալսարանի, Ստեփանակերտի մանկավարժական համալսարանի, Վանաձորի և Գյումրիի մանկավարժական ինստիտուտների, Կրթության ազգային ինստիտուտի և ԾԻԳ-ի, Մոսկվայի մանկավարժական համալսարանի, Երևանի բուսաբանության և կենդանաբանության ինստիտուտների և այլն:

Ամբիոնի դասախոսները հեղինակ են մի շարք մենագրությունների, բազմաթիվ գիտական հոդվածների, դպրոցական և բուհական շուրջ 15 դասագրքերի, մեթոդական ձեռնարկների, թարգմանված դասագրքերի, բրոշյուրների, որոնք հրատարակվել են հանրապետության և ԱՊՀ մասնագիտական ամսագրերում:

Ամբիոնի դասախոսների մեծ մասն ակտիվորեն մասնակցում է հանրապետական և ԱՊՀ երկրներում կազմակերպվող գիտաժողովներին, դասախոսություներ կարդում ուսուցիչների վերապատրաստման կուրսերում, հանդես գալիս հեռուստատեսությամբ և կատարում ակտիվ հասարակական աշխատանք: Ամբիոնը հատուկ աշխատանք է տանում երիտասարդ կադրերի պատրաստման ուղղությամբ:

Էլ. փոստ` bio-teach10@aspu.am

Հեռ.` 59 70 31

Նորություններ